Arco da Vella

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu | Posted on 26-03-2010

Autorretrato no Alén

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu | Posted on 23-03-2010

 
ou no Bardo do Renacemento…
 

Ted Hughes en El Público

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Comentarios fóra de lugar, Críticas, Propostas culturais | Posted on 22-03-2010

Déixovos eiquí o enlace de parte dos longos artigos que dedica hoxe El Público ás dúas traducións que veñen de saír relativas a Ted Hughes:  Gaudete (realizada polo meu colega arxentino Juan Elías Tovar pra Lumen) e El azor en el páramo (a miña escolma, en Bartleby Editores). Mais hei aclarar que hai algún erro no artigo (por exemplo, a miña selección inclúe non dous senón media ducia de poemas dedicados a Plath) e algunha afirmación máis que discutible e que, xaora, eu non comparto. Agradézolle de cor ó meu colega Peio H. Riaño o seu labor e a súa xenerosidade, mais os seus comentarios sobre a relación de Hughes con Assia Wevill (quitados de Internet, e baseados nunha “lista de tarefas” que Hughes lle recomendou facer a Assia pra saír da súa depresión e que os biógrafos desta acharon entre os seus papeis) non son, nin moito menos xustos e veraces, non están contrastados e constatados como cómpre niste oficio.

          Hughes non foi nin pretendeu  ser nunca un santo, pero cómo se pode aseverar categoricamente que Wevill viviu un inferno a carón de Hughes e non o contrario, por exemplo? Por que tanta xente teima aínda en “xulgar” dende fóra, arbitrariamente, a tódolos protagonistas desta penosa traxedia (dende os pais ós fillos de Plath, pasando por Hughes, Assia e o marido desta, que tamén tentou suicidarse), en facerse eco, alegremente, dos innumerables díxome-díxomes que corren sobre iles? Un periodista serio non pode nin debe acusar a ninguén de ser “un tirano” ou de “someter ó seu antollo” a unha muller enferma sen citar a súa fonte e sen contrastar ou corroborar tales acusacións. E menos aínda tratándose dunha persoa que está morta e que non pode defenderse desas acusacións.

          No caso de Assia Wevill (que, non o esquezamos, estaba tan mal que foi quen mesmo de matar a filla que tivo con Hughes) sabemos que, caiu, coma o poeta, nunha fonda, terrible depresión trala morte de Plath, ata obsesionarse peligrosamente coa lembranza desta. Por iso -coido eu-, pra axudala a saír do pozo, e igual que fixera con Plath,  Hughes recomendoulle, insisto, ou lle impuxo, si, mais polo seu ben, unha serie de labores que facer a cotío. “Obrigouna” a erguerse do leito, a loitar contra a postración que a aqueixaba, e a facer cousas durante o día. Algo perfectamente comprensible e que calquera psiquiatra ou psicólogo aconsella e mesmo “ordena” realizar en casos semellantes.

          Por outra banda, afirmar que Hughes foi un machista redomado, como fixeron ós biógrafos de Wevill, unha vez morto Hughes, é unha calumnia. Hughes, xa con Plath, se encargou TAMÉN, ó cincuenta por cento, dos labores domésticos, e de coidar, criar e educar os seus fillos, como o demostra o Diario da propia Plath, e a propia vida de Hughes. E a súa obra está inzada de textos nos que se loa e se defende non xa o papel, senón a NECESIDADE IMPERIOSA da ENERXÍA-MULLER nesta sociedade. Unha enerxía -iso si- que coma tódalas enerxías que configuran o Universo, pode ser construtora ou destrutora, positiva ou negativa…  

          Finalmente, aclarar que a obra de Hughes non é a dun home escéptico, derrotado e fatalista. Ó contrario. Como lle escribín ó meu colega, “a gran lección que nos deu Hughes, coma creador e coma persoa, foi que, malia ter sufrido -e/ou provocado- unhas traxedias espantosas, foi quen de sobrepoñerse, de superarse a si mesmo e incluso de indicarnos o camiño a seguir pra sandarmos e sandar iste mundo, esta sociedade. Hughes creía que a Poesía, a Arte, en xeral, era unha vía de curación e de coñecemento, e fixo da súa obra outra vía de curación e de coñecemento. Unha Fonte na que tod@s podemos beber.”

          Que máis se pode pedir?

          http://www.publico.es/culturas/302472/ted/hughes/b/cados/d/p/eta/animal

Matinando na sona (e II)

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña | Posted on 21-03-2010

 

Nos intres de spleen, de desesperación, Charles Baudelaire adoitaba rezar: “Seigneur, mon Dieu ! Accordez-moi la grâce de produire quelques beaux vers qui me prouvent à moi-même que je ne suis pas le dernier des hommes, que je ne suis pas inférieur à ceux que je méprise”. Comprendo ó Blasfemo: qué creador non sentiu algunha vez esa arroutada de carraxe, de desprezo ou, si, de pura envexa, ó ver que alguén “inferior” a il, un dises arribistas que existiron dende sempre e por sempre existirán, vivía cuberto de eloxios e de condecoracións, gozaba de estima e de riqueza mentres o mundo ignoraba o seu talento mor? Tamén eu, ende mal, cando aínda me sinto así (infravalorado, isto é, pendente do valor en que podan poñerme os demais pra, dise xeito, poñerme en valor a min), prego a mesma oración que Baudelaire, só que cambiando o último verbo: “Señor, meu Deus! Concédeme a graza de escribir uns cantos, fermosos versos que me demostren que non son o derradeiro dos homes, que non son inferior a aquiles que je chéris (que quero ben)”.

           – Vincent Van Gogh e Paul Gauguin son dous casos paradigmáticos a iste respecto. Cántas voltas houberon de maldicir a aquiles pintores caducos, ancorados no academicismo dezaoitesco, que nadaban na abundancia mentres iles pasaban todo tipo de penurias por non daren en vender nin un cocho cadro? Pero, malia todo, seguiron adiante. Afondando niles mesmos. Pescudando co seu labor. Pois no cor das súas tebras escintilaba unha frase que era a súa Estrela Guía: “Se fiel a ti mesmo.”

            – “Xa sei o que é a sona; xa sei o que é caer en desgraza; e a conclusión á que cheguei en ámbolos dous casos é basicamente a mesma”, escribiu Anna Akhmatova. A poeta rusa que, tras ser celebrada coma unha das grandes promesas da súa xeración, sufriu, abofé, un calvario de desditas. Matáronlle o marido; encarceráronlle o fillo; prohibiron os seus libros; impedíronlle traballar, publicar; condenárona á miseria e ó ostracismo absolutos. Mais ela nunca se dobregou, continuou escribindo. E se agora sabemos dela foi grazas a uns cantos amigos que memorizaron e transmitiron os seus versos á posteridade.

            – “Eu escribo pra que me queiran”, adoitaba repetir Federico García Lorca, resumindo, en realidade, unha arela común a calquera ser humano. Todos precisamos que nos queiran e facémolo imposible pra acadalo. Mais case sempre ise anceio provén do feito de que non nos queremos, de que non nos gustamos nós. Lorca, por exemplo, foi un ser moi apreciado en tódolos ámbitos: familiar, filial e profesional. En moi pouco tempo deu en ser recoñecido a nivel internacional: en España e en Sudamérica. E, porén, su aquela máscara de alegría e de confianza, o que había era un home que se odiaba a si mesmo. (En parte debido á súa condición de homosexual: un “estigma” que, daquela, se pagaba coa gaiola.)

          – “Xamais me conformarei con que Estados Unidos sexa o segundo”, aseverou no seu último discurso o presidente Barack Obama. A súa frase, tremebunda, lembroume que, cando eu tiña quince ou dezaseis anos, me indignei ó ver un póster que algún profesor pendurara na parede do cabo da clase, a carón da lista das carreiras universitarias que podiamos elixir daquela. Sobre o fondo das cores da bandeira estadounidense podía lerse: “Fai o que che pete pero se o mellor no que fagas.” “Velaquí”, pensei eu, “o celme da american mind!” Que é iso de ser the Best? Tal cousa non existe. Ninguén é o mellor escritor, panadeiro, pintor, carpinteiro, escultor, arquitecto, zapateiro ou labrego do mundo. Eu vivo nun rueiro, Monte Alto, inzado de grandes creadores, así que non podo asegurar que sexa o mellor poeta do meu barrio. Nin sequera do meu edificio…

            – Aquil cartel falaz, ollado no colexio, levoume logo a barrenar co senso da palabra “mediocre”. “Se ser un mediocre é non ser un xenio, daquela a inmensa maioría dos seres humanos somos uns mediocres.” Mais eu non era un mediocre –ou non me sentía tal cousa– malia estar moi lonxe de ser un lumbreras. “Mediocre –díxeme entón– é aquela persoa que no canto de desenvolver de todo as súas posibilidades físicas, intelectuais e, mormente, espirituais, sexa cal sexa o grao no que as posúa, se conforma, por preguiza ou por covardía, con ficar a medio camiño. Así, un home ou unha muller cun coeficiente intelectual mesmo baixo pero que se esforza ata dar o máximo de seu e no seu, non é unha persoa mediocre. Secasí, un home ou unha muller especialmente capacitada, mesmo superdotada, será unha persoa mediocre, mesmo fracasada, de contentarse tan só coa metade do que pode atinxir. E iso por moi célebre que for.”

            – Consonte un artigo que lin hai pouco, o persoeiro que máis horas acaparou nos diversos medios de comunicación no ano 2009 non foi o presidente José Luís Rodríguez Zapatero, nin tampouco Lionel Messi, senón Belén Estebán. Do cal se coliga que ela, a señora Estebán, é a persoa con máis sona en España. Ou sexa, a estrela máis brillante do Estado. 

            – Eu non son nin Zapatero, nin Messi, nin Esteban, mais, dentro dos meus límites, ben podo aseverar que son un home afortunado. Dende que decidín dedicarme a isto da creación, todo canto fixen nos ámbitos da literatura, do xornalismo, da tradución, da música, do teatro foi sempre moi ben acollido. Moitas foron as críticas que recibín, e, sinceramente, todas elas eloxiosas. E de que me serviron? De nada, créanme. Bardante pra acrecentaren a ignorancia do meu ego.

            – Hai uns meses tamén eu experimentei a feito o que significa o éxito. Actuei nun teatro ateigado de público, e, polos comentarios máis sinceros que recibín, comprendín que acadara o máximo ó que pode aspirar un creador: conmover, mesmo trastornar –no bo senso do termo– á xente. Mais saben que? Iso non me fixo nin mellor nin máis feliz. Ó contrario. Coma Rimbaud, “sentei a Beleza no meu colo, e sóubome amarga…”

            –Pra un creador, non hai nada comparable ó pracer que experimenta ó crear. Nada, nin sequera a mor das loanzas. Mais, coma tódolos praceres, tamén os dos nosos logros son efémeros. Sérvennos, xaora, pra gañar confianza en nós, e, daquela, seguir adiante na andaina do coñecemento –xa que iso é a creación, outra vía de coñecemento–. Pero máis nada. En nacendo, xa finaron.

           – Daquela, que é o éxito, o verdadeiro éxito? “Ser quen de cambiar a túa vida”, respondeu Jeff Bridges despois de recibir o Óscar. Ten razón. O éxito real só consiste nunha cousa: en ser quen de devir un Ser realmente feliz. E a ledicia –agora o sei– non ten nada, nada que ver coa sona. Cántos casos non coñecemos de xente archifamosa que foi achidesgrazada! Cánta xente non hai no mundo dotada de tantos talentos e que morre tan ignorada! E cánta, cantísima que endexamais foi célebre pero foi realmente boa, útil e, daquela, sumamente feliz! Levar unha vida digna pra ter unha morte digna. Acadar a sabedoría e con ela a compaixón: esa é a única gloria á que eu aspiro arestora.         

Jean Ferrat… il est mort?

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Propostas culturais, Vídeos | Posted on 20-03-2010

Disque morreu Jean Ferrat, o cantautor e poeta francés. Mais abonda con ver estas dúas escenas de dúas obras mestras de Godard pra saber que non é certo.

“Vivre sa vie”

“Band à part”

Jean Ferrat canta a Louis Aragon

J’en ai tant vu qui s’en allèrent
Ils ne demandaient que du feu
Ils se contentaient de si peu
Ils avaient si peu de colère

J’entends leurs pas j’entends leurs voix
Qui disent des choses banales
Comme on en lit sur le journal
Comme on en dit le soir chez soi

Ce qu’on fait de vous hommes femmes
O pierre tendre tôt usée
Et vos apparences brisées
Vous regarder m’arrache l’âme

Les choses vont comme elles vont
De temps en temps la terre tremble
Le malheur au malheur ressemble
Il est profond profond profond

Vous voudriez au ciel bleu croire
Je le connais ce sentiment
J’y crois aussi moi par moments
Comme l’alouette au miroir

J’y crois parfois je vous l’avoue
A n’en pas croire mes oreilles
Ah je suis bien votre pareil
Ah je suis bien pareil à vous

A vous comme les grains de sable
Comme le sang toujours versé
Comme les doigts toujours blessés
Ah je suis bien votre semblable

J’aurais tant voulu vous aider
Vous qui semblez autres moi-même
Mais les mots qu’au vent noir je sème
Qui sait si vous les entendez

Tout se perd et rien ne vous touche
Ni mes paroles ni mes mains
Et vous passez votre chemin
Sans savoir que ce que dit ma bouche

Votre enfer est pourtant le mien
Nous vivons sous le même règne
Et lorsque vous saignez je saigne
Et je meurs dans vos mêmes liens

Quelle heure est-il quel temps fait-il
J’aurais tant aimé cependant
Gagner pour vous pour moi perdant
Avoir été peut-être utile

C’est un rêve modeste et fou
Il aurait mieux valu le taire
Vous me mettrez avec en terre
Comme une étoile au fond d’un trou

I don’t believe in Lennon

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña, Vídeos | Posted on 19-03-2010

 

Eu xa non creo en John Lennon. Crin nil moitos anos, igual que millóns de persoas creron e seguen a crer en tódolos recunchos do planeta (nises recunchos mentais onde aínda fica un recuncho libre pra imaxinar). Pero deixei de crer nil moito antes do que mataran, hai agora un cuarto de século; deixei de crer nil o día no que John Lennon comezou a crer nil e non na divindade que o mundo fixera dil. Deixei de crer en John Lennon escoitando cantar a John Lennon o seu anticatecismo: “Eu xa non creo na maxia, eu xa non creo no I–Ching, eu xa non creo na Biblia, eu xa non creo no Tarot, eu xa non creo nos mantras, eu xa non creo en Cristo, eu xa non creo en Buda, eu xa non creo no Gita, eu xa non creo nos Reis, eu xa non creo en Kennedy, eu xa non creo en Elvis, eu xa non creo en Zimmermann (Bod Dylan), eu xa non creo nos Beatles… Eu tan só creo en min… En min e en Yoko…”
          Esa non é, xaora, a mellor canción de Lennon, pero pra min é a máis real, a máis auténtica de todas. De primeiras pode semellar un canto ó individualismo extremo, ó narcisismo onanista, ó egocentrismo automistificador. Pero non ten nada diso. Cando Lennon escribiu ise tema xa pasara polo seu ceo e tamén polo seu inferno. Xa fora o John Lennon que en principio quixera ser: o mozo rebelde que admiraba a Gene Vincent, o Hamlet endiañado do nacente rock–and–roll. Xa pasara polas mans do alfaiate Brian Epstein, que o vestira e acicalara coma un rapaz de boa familia. Xa acadara, como il dixera coa súa lingua de vitríolo, máis sona que Xesucristo (pois, en efecto, cándo tivera o profeta de Nazaret a oitenta millóns de persoas pendentes das súas palabras como tiveran os Beatles no programa de Ed Sullivan?) Xa experimentara, en fin, tódalas tentacións e tódolos praceres que agochaba no seu ventre a sifilítica Fortuna… John Lennon era máis que un símbolo, que un mito: era case que un deus venerado en vida. Levaba unha década sufrindo a histeria dionisíaca que se apoderaba dos seus fieis en cada un dos seus ritos. Os fans dos primeiros días deviñeran, de socate, en fanáticos devotos. Xente que – como Chapman, o aluado que o asasinaría – un día podía elevarte ata o cimo do Olimpo e ó seguinte destriparte na ara do sacrificio. Pero, en realidade, en qué diaño cría esa xente que levitaba ó seu paso? En calquera cousa que lle chantaran diante do fuciño bardante nela mesma. Porque o problema desa xente era que non cría nela, e, daquela, precisaba alguén a quen seguir. Alguén que pensara, que falara e que actuara por ela. Esa era a lección que aprendera John Lennon como ídolo de masas, e esa é a mensaxe, que, moi ó seu pesar, nos deixou nesa canción. Por iso asistín con mágoa ás manifestacións reverenciais que se produciron istes días en loa de John Lennon, co tema de Imagine de fondo… A min gústame esa canción (aínda que é certo que roza un chisco a cursilería) e estou de acordo con todo o que defende a súa letra. Pero horrorízame que a xente faga dela non xa un himno senón case que unha oración, unha sorte de sutra ó Gran Santo John Lennon. E, dende logo, estou seguro de que Lennon abominaría desta canonización que está a sufri–la súa figura. De feito, coido que a frase máis fonda que ten esa canción é xusto a que os seus devotos quixeran eliminar: “Imaxina que tampouco existen as relixións”. Lennon – como aseverou nunha entrevista horas antes de morrer – non estaba en contra de que a xente crera nun deus, pero si da cegueira que propician as relixións. Lennon, creo eu, descubriu na súa madurez que non quería ser un líder e moito menos un gurú. E proclamouno con humildade, nunha canción ben sinxela: “Non creas en min. Non creas en ninguén. Ten confianza en ti. No que vive dentro de ti. Aprende a quererte ben, pois pra amar hai que se amar. E se tes necesidade dalgún espírito divino, procúrao dentro de ti e no amor que experimentes.” Pois se existe unha vía pra esclarecer a nosa mente e o noso cor non se acha en ningures nin en ninguén, agás precisamente aí: na nosa mente e no noso cor.

God is a concept,
By which we can measure
Our pain,
I’ll say it again,
God is a concept,
By which we can measure
Our pain,
I don’t believe in magic,
I don’t believe in I-ching,
I don’t believe in bible,
I don’t believe in tarot,
I don’t believe in Hitler,
I don’t believe in Jesus,
I don’t believe in Kennedy,
I don’t believe in Buddha,
I don’t believe in mantra,
I don’t believe in Gita,
I don’t believe in yoga,
I don’t believe in kings,
I don’t believe in Elvis,
I don’t believe in Zimmerman,
I don’t believe in Beatles,
I just believe in me,
Yoko and me,
And that’s reality.
The dream is over,
What can I say?
The dream is over,
Yesterday,
I was dreamweaver,
But now I’m reborn,
I was the walrus,
But now I’m John,
And so dear friends,
You just have to carry on,
The dream is over.

DYLAN

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña, Vídeos | Posted on 13-03-2010

A concesión do premio Nobel de Literatura ó dramaturgo Harold Pinter non pode senón aledarnos a aquiles que seguemos a ver no teatro unha arma de desestabilización masiva que, aínda de cando en vez, estarrece as nosas conciencias. Con todo, eu debo confesar a miña desilusión porque, un ano máis, o Nobel non recaera en Bob Dylan, o primeiro e, se cadra, o mellor poeta que deu a música rock do século vinte. Dylan endexamais deixou de ser noticia nos corenta e tanto anos que leva de carreira, pero istes días volverá falarse dil por mor da película–documental que pronto estreará en Europa o seu amigo Martin Scorsese. Tamén eu admiro a Dylan, e non só por razóns musicais ou literarias; e, en concreto, hai un feito da súa traxectoria que esta semana volveu emocionarme profundamente, aínda que por motivos ben distintos ós que eu esperaba. O feito, en realidade, é un fito na historia da música, e non me estrañaría que a devandita película de Scorsese xirara precisamente sobre ise eixo. Os críticos comentárono infindade de veces, mais, que eu saiba, sempre dende un punto de vista estritamente musical, isto é: de cómo o cantante Robert Allen Zimmerman, coñecido polo alcume celta/galés de Bob Dylan (deus do mar e das meras) inventou o folk–rock. Eu enxerguei esa rebelión xa ós catorce anos, pero esta semana, volvendo escoita–lo célebre concerto do Free Trade Hall, decateime de que aquela noite (17 de maio de 1966) Dylan dera moito máis ca unha lección musical. Dera unha lección de ética, de nobreza, de dignidade persoal. Un canto á liberdade total. E que, lonxe de “traizoar” ó seu mestre Woody Guthrie, tamén il fixera da súa guitarra – aínda que esta fose eléctrica – unha nova “arma para matar fascistas” – ou, alomenos, para pulverizalos.

            O concerto – como ben sabe calquera dylaniano que se prece – tivo dúas partes: unha acústica e unha eléctrica. Dylan era xa unha sorte de profeta prós xoves da súa xeración, pero estaba canso dise papel e da arte coa que o representaba. Así que decidira dar un xiro á súa vida e á súa obra. A primeira parte, ren: transcorreu sen incidentes. O profeta Bob deleitara a todo o mundo, tal e como era o seu “deber”. Mais a segunda… En comezando “Tell me, Momma”, comezaron as protestas. Algúns, moi poucos, aplaudían; a maioría chifraba, berraba, alporizábase. Aquilo era un sacrilexio contra a música pura, o folk, a única que aínda non prostituíra o capitalismo! Canción tras canción, o ambiente ía tensándose, pero Dylan, ren: non se inmutaba. Ata que rematou a “Ballad of A Thin Man”. Nise intre, un fulano espetoulle: “Xudas!” (cousa que para un xudeu como Dylan non debía ser precisamente unha parvada); case todo o público apoiou o insulto, o fulano encoraxouse e volveu á carga con outra tirada de  improperios. Pero Dylan, nise intre… Ben puido facer “unha espantada” en plan divo, e mandalos a todos á merda; puido esixir á organización que botara a aquil energúmeno que non paraba de inxurialo; ou ben puido defenderse de igual maneira, rifar con il, insultalo á súa vez, como, quizais, o tipo merecía. Pero Dylan non fixo nada diso. Ó contrario. Dylan escoitou ó fan babión, e cando iste rematou de baballar, díxolle: “I don’t believe you” (non te creo, o título dunha das cancións que interpretara denantes) e soltou un acorde rabeoso. Logo – conta a lenda, porque iso non se oe no disco – voltou cara á banda e murmurou: “Tocade fodidamente forte!”, e volveu retrucarlle ó tipo: “You’re a lier” (mentes, non creo nin unha palabra do que dis). E entón… O milagre. Dylan espetou á face daquil fariseo encabuxado unha versión descomunal de “Like a Rolling Stone”. Esa canción – a máis emblemática da historia do rock, consonte unha enquisa recente – na que un vagamundo, un tramp, un clochard, lle pregunta a unha “nena rica”, vida a menos, qué tal sinta iso de ter que vivir igual que un paria: como un can e sen un can. Ou sexa: Dylan, o rockeiro refractario, contestou á falacia, á verborrea, á intolerancia daquiles fundamentalistas folclóricos, daquiles fascistas mentais que pretendían coarta–la súa visión cun acto anonadador. Cunha obra mestra. E, cada vez que ouveaba “how does it feeeeel!” semellaba estar dicindo: “Que? Que tal sinta unha dose disto, eh? Que tes, que tedes que dicir agora? Nada, non é? Xa non podedes dicir nada porque agora vós tampouco sodes nada, como a pija da canción. Tamén vós deviñestes invisibles, deixastes de existir…”

            E, en efecto, cando Dylan rematou a canción e, con ela, o concerto, primeiro ecoou un ballón furioso de aplausos, pero logo… Ren. Nin unha soa protesta. Nin unha soa voz. Silencio absoluto. Maxistral… Dylan desenchufou a guitarra eléctrica que tanto indignara a aquela xente, deu media volta e marchou do escenario satisfeito, namentres empezaba oírse – ridículo, comparativamente ridículo despois do seu xesto – o himno nacional de Inglaterra.

 

P.S. E de agasallo, “Idiot Wind”:

“I CAN’T EVEN TOUCH THE BOOKS YOU’VE READ…”

Bob Dylan: Se a ves, dille hola, dálle un bico da miña parte

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Poemas alleos, Vídeos | Posted on 12-03-2010

If you see her, say hello, she might be in Tangier
She left here last early spring, is livin’ there, I hear
Say for me that I’m all right though things get kind of slow
She might think that I’ve forgotten her, don’t tell her it isn’t so.

We had a falling-out, like lovers often will
And to think of how she left that night, it still brings me a chill
And though our separation, it pierced me to the heart
She still lives inside of me, we’ve never been apart.

If you get close to her, kiss her once for me
I always have respected her for busting out and gettin’ free
Oh, whatever makes her happy, I won’t stand in the way
Though the bitter taste still lingers on from the night I tried to make her stay.

I see a lot of people as I make the rounds
And I hear her name here and there as I go from town to town
And I’ve never gotten used to it, I’ve just learned to turn it off
Either I’m too sensitive or else I’m gettin’ soft.

Sundown, yellow moon, I replay the past
I know every scene by heart, they all went by so fast
If she’s passin’ back this way, I’m not that hard to find
Tell her she can look me up if she’s got the time.

Biblioteca Nacional (versión bilingüe)

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Poemas propios | Posted on 09-03-2010

Coma min, os que veñen aquí

Fano fuxindo dos seus demos

 

(E digo demos porque son tales

As formas que rebentan e supuran

En quen por fastío, desconcerto

Ou covardía adoece de si mesmo).

 

A aurora tan temida novamente

Os aboca a esa luz estrepitosa

Que sarxa de súpeto as persianas

Seladas con esmero pola noite.

 

Despois se erguen, se visten e se alfeinan

Con idéntico desleixo e sen razón,

Presas dise obsesivo malestar

Cuxas causas non desexan coñecer.

 

A maioría cruzaría xaora

O abismo cada día máis extenso

Que separa a parcela onde son

Ise algo ignorado polo mundo

Disoutro territorio inexplicable

Onde, a por de cofárense cos outros,

Se desgastan, se alteran e se perden.

 

Os máis afortunados, coma min,

Confórtanse, se cadra, por un intre,

Coa fresca, polícroma quietude

Que respiran á altura dun parque,

Pouco antes de volvérense esluír

Na opaca resaca das calellas.

 

Pero uns e mailos outros apresúranse

A agocharse niste omphalos

Cordial baixo o que reina

Unha penumbra mansa, quimérica, uterina,

Coa esperanza de acharen un saber

Que lles axude a desmentiren

Os seus pesadelos.

 

(Versión en castelán)

Como yo, los que vienen aquí
Lo hacen huyendo de sus demonios
 
(Y digo demonios porque son tales
Las formas que revientan y supuran
En quien por pereza, desconcierto
O cobardía adolece de sí mismo).
 
La aurora, tan temida, los aboca
De nuevo a esa luz estrepitosa
Que saja de improviso las persianas
Cuidadosamente selladas por la noche.
 
Después se alzan, se asean y se visten
Con idéntica desgana y sinrazón,
Presas de ese obsesivo malestar
Cuyas causas no desean conocer.
 
La mayoría habrá tenido que cruzar
El abismo, cada día más extenso,
Que separa la parcela donde son
Ese algo ignorado por el mundo
De ese otro territorio inexplicable
Donde, a fuerza de codearse con los otros,
Se desgastan, se alteran y se pierden.
 
Los más afortunados, como yo,
Se confortan, quizá, por un momento,
Con la fresca, polícroma quietud
Que respiran a la altura de un parque,
Poco antes de volver a diluirse
En la opaca resaca de las calles.
 
Pero unos y otros se apresuran
A ocultarse en este omphalos
Cordial bajo el que reina
Una penumbra mansa, quimérica, uterina,
Con la esperanza de encontrar algún saber
Que les ayude a desmentir sus pesadillas.

 

(Do libro inédito Pan de Ánimas)

O derrubo da memoria (e II)

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña | Posted on 07-03-2010

Alguén –un home ou unha muller–, embozado tras un pseudónimo, comentou na páxina web da miña columna que as casas xa derrubadas das Atochas eran un pudridero (así, en castizo). Ben: á marxe de que o comentario descualifica de seu a quen o fixo, o certo, o penoso é que reflicte a opinión xeneralizada dos políticos e os construtores que andan detrás desta vileza. Opinión que, no fondo, e pra alén dos negocios que están a facer entre iles (podres, si, pero de diñeiro e corrupción), é mormente política. O poder dos antigos “aliados” dos anarquistas que, xa na Guerra Civil, comezaron a minar o maior movemento obreiro da península, e que, agora, case cen anos despois, queren varrer do mapa da cidade tódalas súas pegadas. E cunha escusa perfecta: a do bendito progreso. O avance do capitalismo que está a acabar co noso agro, coa nosa paisaxe, coa nosa cultura, coa nosa lingua, con todo o que outrora conformaba iste país… desfeito…

            Podredoiros, din. Cómo non. Se na antiga panadería da Rúa da Torre, por exemplo, tivese nado, vivido e loitado algún insigne socialista ou algún insigne nacionalista… Ah!, daquela o PSOE ou o BNG terían mobilizado ó mesmísimo sol denantes de derrubala; terían posto unha placa conmemorativa e incluso rehabilitado un museo. Pero non. Alí, naquil soariño, consonte Eliseo Fernández, magnífico historiador e mellor persoa aínda, “os militantes do Sindicato de Panadeiros La Nueva Unión axudaron ós folguistas da construción entre os meses de agosto do 33 e setembro do 34, facendo horas extras, de noite, pra elaboraren pan e outros produtos que despois eran repartidos entre os compañeiros e as súas familias en diversos locais da vila. A fariña e os demais alimentos foron doados por outros sindicatos agrícolas da bisbarra ou adquiridos co diñeiro resultante das colectas realizadas entre sindicatos da CNT de toda a Galiza”. Entre ises militantes estaban José Moreno Torres, o seu cuñado José Platas e Alejandro Basilio Palacios. “Mentres Platas se exiliou a México, tralo golpe militar, Moreno e Palacios foron asasinados: o primeiro na, tristemente célebre, emboscada da Fonsagrada, trala caída da fronte Norte, e o segundo, trala Caída das Atochas, paseado pola Garda Civil.”

            Na casiña do número 2 da rúa Atocha Alta non naceron Rosalía de Castro nin María Casares. Basilisa Álvarez González, “A Corales”, non foi, non, unha das Nais da Patria: unha gran escritora nin unha gran actriz burguesa. Non foi máis ca unha pobre pero afoutada anarquista. De moza, arrastrada pola miseria, mesmo exerceu a prostitución. Mais logo, ós vinte anos, deveu nunha muller comprometida coa clase obreira. Ata o punto de xogarse a vida por ela en varias ocasións. Cas súa, prosegue Fernández, “agochou os libertarios Carlos Míguez Pérez, o “Moreno” (peón, expulsado de Cuba por anarquista), e Jesús Rodríguez, o “Chucho” (natural de Ares, de dezanove anos de idade), sinte o socialista Antonio Chamorro Castro (fillo dun veterano militante do Sindicato de Estibadores e irmao de Luís Chamorro Castro, coñecido militante anarquista). O 18 de xuño do 37, dous axentes da policía presentáronse na vivenda pra facer un rexistro; cando estaban petando na porta, viron cómo varios suxeitos saían por unha fiestra da casa. Detiveron a Chamorro, mentres que Míguez, Rodríguez e a propia Álvarez liscaron a San Amaro. A Corales guindouse ó mar, e mesmo os seus compañeiros a deron por morta”. Pero Basilisa sobreviviu. Despois, foi detida a finais de agosto do 38, cando se descubriron os preparativos de fuxida de varios militantes de esquerda na traiñeira Tres Hermanas. Foi condenada a vinte anos de cárcere no mes de novembro, aínda que saíu varios anos despois, e continuou loitando contra o réxime franquista ata o seu pasamento.

            Após lograren fuxir, Míguez e Rodríguez foron acollidos por María Otero Fernández, viúva dun anarquista fusilado polos militares, que vivía no número 55 da rúa Atocha Alta. Foi alí, nesas casas que agora o Concello e a empresa de Ángel Jove veñen de destruír, onde aconteceu a Caída das Atochas. Sinte os devanditos, María acollera os militantes anarquistas José e Rogelio González, e Fernando Caamaño. A policía entrou a saco o día 10 de xullo do 37, e durante “o rexistro” foron asasinados, alí mesmo, Caamaño, Míguez, Rodríguez e Otero.

          “José e Rogelio González –segue a contarme Fernández– eran irmaos dun coñecido militante comunista, Joaquín González, o “Panadeiro”, e foron paseados despois. A consecuencia da redada, os gardas asaltaron o fogar de Alicia Dorado, outra militante anarquista que vivía na rúa do Carmen número 6, e mataron a dona, o grego- arxentino Antonio Fournerakis (toda unha lenda dentro do movemento anarquista internacional) e o portugués Julio Acebedo. González e Fournerakis estaban a traballar, en unión dos seus compañeiros, na reorganización da FAI n’A Cruña, logo da morte do que fora secretario da Federación Local de Grupos Anarquistas d’A Cruña, Francisco Ballón Pequeño, en agosto do 36. O seu labor consistía en relacionar os militantes anarquistas agochados, mesmo de Ferrol, publicar panfletos chamando á resistencia e reproducir as novas da guerra desfavorables ós fascistas. As caídas das Atochas e da rúa do Carmen levaron á detención de varias decenas de militantes anarquistas e membros dos grupos de apoio.” Entre iles, “cómpre salientar a Antonio Varela Migulez, José Torres Regueiro, Alejandro Basilio Palacios, Alejandro Delgado Fernández e Santiago Sanjurjo López, fusilados canda os irmaos González, en lugares coma Adormideras ou Punta Herminia.”

          Podredoiros.

         P.S.1- Eliseo Fernández e Dionisio Pereira –entre outros– levan lustros publicando libros verbo de persoeiros e acontecementos coma istes. Datos, feitos, vidas que o alcalde e os membros do Concello d’A Cruña coñecen perfectamente.

          P.S. 2- Eu amo a Rosalía de Castro e a María Casares, xaora. Mais, de ter que elixir entre derrubar as súas casas (ou a miña, poeta tamén burgués, que non lle chego nin ó chao dos zapatos a ningunha delas) ou as de Basilisa Álvarez e María Otero xuro que votaría a prol dos fogares das anarquistas. Pois, a fin de contas, qué fixeron a escritora e a actriz, qué facemos os “artistas”, amais de crear unhas cantas obras boas, co estómago cheo e a carón da estufa, pra que alguén salve as nosas casas, nos levante un monumento, nos consagre un museo ou nos dedique unha rúa, unha biblioteca, un instituto? Qué, comparado co que fixeron aquelas e aquiles obreiros, e non só en ben de Galicia senón de toda a Humanidade? Pouco, moi pouco, coido eu. E sei que Rosalía de Castro e María Casares pensarían o mesmo: por iso foron grandes.

          P.S. 3- Ende mal, as casas de Basilisa e María xa foron derrubadas. Agora cómpre salvar outras do espolio. Entre elas, a Casa das Atochas, o centro cívico, cultural, libertario que está a dinamizar –non dinamitar– a vida desta vila, e é un exemplo de solidariedade e de convivencia:  http://www.facebook.com/profile.php?ref=profile&id=100000549882782#!/group.php?gid=236849413951&ref=ts

          P.S. 4- @s interesad@s niste tema podedes descargar o documental do director Jorge Gil, “O resplandor das Atochas” na páxina web da CRMH: http://www.memoriadacoruna.com/index.php/component/search/resplandor.html?ordering=&searchphrase=all