Kama

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Poemas propios | Posted on 26-08-2010

 

 

Malia a súa dozura

A boca que tenta sandarnos

Afonda máis as nosas feridas.

 

Sen decatármonos,

O peso dises beizos,

Esa lingua azarosa

Abre un abismo

Meirande.

 

E esas maos,

Recreadas tan só

Pra daren pasto ós nosos soños,

Desbaldindo a súa verdade

Revelan a súa andrómena.

 

Amor, xa sucumbín

Ó paso das túas nubes;

Dáme agora o sentido

De toda plenitude.

 

Perante a luz en sombra

Todo se sabe fugaz.

A lucidez impídenos

Abeberar na ilusión e

 

É penoso vadiar

Entre tanto e tanto oco.

 

Meidosem (homenaxe a Michaux II)

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu, Propostas culturais | Posted on 24-08-2010

http://cuadernoquemado.wordpress.com/2009/12/11/retrato-de-los-meidosems-henri-michaux/

http://www.territoriomacondo.es/index.php/los-buendia/isabel-gonzalez-gil/34-qlos-meidosemsq

Copyrights: Xoán Abeleira

A peregrina

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu | Posted on 19-08-2010

 
A PEREGRINA
 
Copyrights: Xoán Abeleira

Druída castrexo ou O adorador da Cailleach

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu | Posted on 17-08-2010

 

Copyrights: Xoán Abeleira

http://xoanabeleira.blogaliza.org/2010/04/12/os-adoradores-de-cailleach/

 

Os amantes tolos

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu | Posted on 16-08-2010

 
Os amantes tolos…
 
 
Os tolos amantes…
 
 
… no seu Amor Sublime…
 
 
 
 … no seu Amour Fou.
 
Copyrights: Xoán Abeleira

Non espertedes a Serpe…

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotografías de meu, Propostas culturais | Posted on 15-08-2010

 
Shelley ou Non espertedes a Serpe…
 
 
A miña sombra na Costa da Morte
 
 
 
 
Samantabhadri
 
 
Copyrights: Xoán Abeleira
 

Patti Smith espreitada pola miña sombra

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Fotos alleas | Posted on 10-08-2010

O AFIADOR

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Poemas propios | Posted on 10-08-2010

 

 A Manuel Nóvoa Coello, afiador da súa pobreza.

I. Versión orixinal

¿Conoces bien el silbo que lo anuncia?
¿Oíste alguna vez ese reclamo?
El viento esculpe, acoda los enebros
Cuando recibes al afilador.

La noche es avanzada. El cielo un esmeril
Que abrasa vuestras dos figuras
Implicadas en lo oscuro.

Y la labor empieza,
Sin pronunciar palabra,
Sin convenir el precio que luego has de pagar.

La muela gira. Las centellas
Que intercambia la piedra aguzadera
Van conformando ese instrumento
Tajante, visionario
Que empuñarás mañana.

Y cómo se reavivan
Ante esa nueva luz tus ojos quedos,
Cómo te reconforta ese aluvión de ascuas
Después de tanta espera.

Pero el afilador no tiene tiempo,
No puede demorarse en tu entusiasmo.
Afirma el eslabón
Y, con disimulada maestría,
Suaviza, pule, sana
La grave embotadura,
Las hondas mellas que ha dejado el uso.

Después, sobre el mandil,
Limpia el filván de la hoja y, justo entonces,
Cuando es más alta tu alegría,
Te hunde severo en el costado
Cuatro dedos de amor inoxidable.

II. Versión en galego

Coñeces o asubío que o anuncia?
Sentiches algún día ise reclamo?
O vento esculpe, alomba os xenebreiros
Cando recibes o afiador.

A noite en avanzada, o ceo un esmeril
Que abrasa as vosas dúas
Figuras implicadas na noitebra.

E o labor empeza.
Sen pronunciar palabra,
Sen axustar o prezo que logo has de pagar.

A moa xira. As faíscas
Que intercambia a arria aguzadoira
Van conformando ise instrumento
Tallante, visionario
Que empuñarás mañá.

E cómo se reavivan
Ante esa nova luz teus ollos quedos!
Cómo te reconforta ise aluvión de ascuas
Despois de tanta espera!

Pero o afiador non che ten tempo,
Non pode demorarse
Fitando o teu enlevo.
Afirma ben a chaira
E, con disimulada habilidade,
Adonda, pule, sanda a grave mela,
As fondas fanas que deixou o uso.

Despois, sobre o mandil,
Limpa o filván da folla e,
Xusto entón, cando máis alta
É a túa ledicia,
Afúndeche severo no costado
Catro dedos de amor inoxidable.

NOTA: Velaquí unha boa proba de que: a) os poemas só funcionan de todo na súa lingua orixinal, ou sexa, na lingua na que nós os recibimos nise intre de faíscas; e b) que os tradutores aínda nos padecemos máis cando versionamos un texto propio. Iste poema, pertencente a un novo libro que agora estou a artellar, escribino hai xa varios lustros, denantes de voltar á Galiza e retomar a lingua de meu e dos meus. “Catro dedos de aceiro” é a medida que cómpre pra atravesarlle o corazón a alguén, disque. A palabra arria (pedra de afiar), coma a de tarazana (roda ou moa de afiar), son propias do barallete, o argot dos afiadores/paraugueiros: esoutra clase de sabios, coma o meu bisavó.

P.S. O poema pertence a un novo libro que publicará Xerais en primavera, titulado Pan de Ánimas.

Fantomas nos Cantóns

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña | Posted on 10-08-2010

 

O 3 de maio de 1945, os partisanos checoslovacos, apoiados polo exército soviético, liberaban o campo de concentración de Terenzin. Entre iles había un estudante de medicina chamado Josef Sturna. Varias semanas despois de que fuxiran os alemáns, Sturna entrou de servizo na barraca número 1 e, entre a lista dos douscentos corenta esqueletos que alí se amoreaban –os enfermos que non devorara o forno crematorio– atopou un nome prezado. “Coñece vostede o poeta francés Robert Desnos?” Segundo o relato de Pierre Berger, “os ollos do moribundo deviñeron daquela indescritibles. Malia a súa extrema febleza, o home tentou erguerse, e dixo: –O poeta francés… Son eu.” Robert Desnos, o somnámbulo do Superrealismo, a grande esperanza hipnótica de André Breton, levaba un ano e medio de infernos. O inferno da Gestapo. O inferno do cárcere de Fresnes. O inferno do campo de Compiègne. De Auschwitz. De Flossenburg. De Floha. De Buchenwald. E agora o de Terenzin. E en todos, en todos iles fora quen de sobrevivir. Pero a súa estrela estaba a esgotarse. O tifo faría con il o que non puidera a peste nazi. E, despois de rememorar pró estudante Josef Sturna os seus anos na Rebeldía, os seus anos na Resistencia, Robert Desnos morreu bisbando unha sorte de esconxuro: “J’ai tant rêvé de toi que tu perds ta réalité… Youki…”

            Dezasete anos antes, en febreiro de 1928, ise home estivera aquí. Su os arcos dos cantós. Diante do porto da Cruña. “Un espectro de ollos grises” que, como no Laio de Fantomas, “xurdiu no silencio”, sobrevoando os teitos. Desnos alampaba por todo o relativo a España e Latinoamérica –a súa música, a súa pintura, a súa literatura–, e entre os seus múltiples camaradas contábanse e contaríanse non só Larrea ou Picasso, Buñuel ou Dalí senón tamén Huidobro ou Siqueiros, Vallejo ou Rivera. Do 5 ó 16 de marzo ía celebrarse, na Habana, o VII Congreso da Prensa Latina, e Desnos viu a oportunidade de enxerga–la “outra América” cando o corresponsal arxentino de La razón decidiu á última hora cederlle o seu posto. E así foi como Fantomas deu en cruza–los Pirineos –e logo Donostia, Santander, Xixón…– ata chegar á Cruña. Que pensaría il, que a penas chapurreaba o español, ó sentir esoutra lingua que non falaba a burguesía senón a xente que il amaba –a xente real, a xente do pobo?  Onde se hospedaría? Que lugares visitaría? Con quen batería? Albiscaría unha pequecha que xogaba cos seus seis anos alí, na rúa Panadeiras, sen saber que, ó pouco tempo, le Tout Paris a coñecería como Magrría Casagrréz? Quen sabe. Se cadra, a noite antes de se embarcar no vapor España, rumbo a Cuba, Fantomas internouse pola zona do Derribo, cara á cidade vella, pra ir beber unhas cuncas con algúns dos anarquistas que conspiraban contra Primo de Rivera. E logo, ó volver baixar cara ó cantón pequeno, onde, daquela, disque, case chegaba o mar, iría pensando na película que Man Ray estaba a facer a partir dun dos seus poemas, L’etoile de Mer, e que iste, un día antes de marchar il, filmárao en transo pra fundi–la súa imaxe coa de Kiki de Montparnasse. Iría pensando, talvez, nos poemarios que publicara ises anos –Á misteriosa e As tebras – e tamén n’A liberdade ou o amor. Iría pensando, soñando, seguramente, naquiles ollos violetas que il aínda desexaba. Esa vedette do music hall que cantaba coma ninguén as cantigas mariñeiras, mais que tamén podía esmagarche o corazón con só unha pluma do chapeo: Yvonne George. E, de súpeto, mentres coidaba estas cousas vagando polo peirao ás mil e tantas da mañá, no medio daquela Cruña espantosamente baleira, sentíu o dobre, o triplo chío dunha gaivota. Fantomas alzou os ollos e fitou aquela forma esbrancuxada coma se fose unha imaxe palidísima de si: a luva dun cirurxián presa na rede da noite. E daquela lembrou. Acordouse do verso que escribira pensando nela. Nesa muller–acróstico que, xusto naquil intre, estaba a bordar unha canción titulada As campás de Nantes rubindo por unha lámpada do Olympia: «Unha gaivota fantasmal díxome que ela me amaba tanto como eu a amo, que iste gran silencio terrible era o meu amor…»

            Unhas semanas despois, ó tornar de novo a Francia tralo Congreso da Habana, Fantomas–Robert Desnos traía agochado nas bodegas do seu bou sideral un polisón de vintecatro anos chamado Alejo Carpentier. E, canda il, o seu futuro. O Chan de Compiegne. O sílex da Liberdade.

 

http://www.robertdesnos.asso.fr/

http://www.musicme.com/#/Yvonne-George/titres/Toute-Une-Histoire-t609266.html

Tres cores

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña, Propostas culturais, Vídeos | Posted on 08-08-2010

París. Un microparque de París. No seu único banco, orientada ó sol, Julie. Hai pouco perdeu o seu marido e a súa filla nun accidente de tráfico ó que ela sobreviviu. Primeiro tentou suicidarse, pero non foi quen de facelo. Agora arrastra a súa existencia como malamente pode, e, canda ela, un sentimento horrible de culpabilidade. Da morte e da súa dor, a dor inaturable que nos enxerta o pasamento de calquera ser amado, ela cre ter aprendido unha lección: a da liberdade absoluta. Julie arela desprenderse de tódolos agres vencellos que a encadean á existencia, pois, ó final, tódalas cores deveñen azuis, non si? Mais, quén non precisa asirse a algo ou a alguén? A súa postura actual é coma unha sorte de ascetismo alimentado pola dor. Julie procura o anonadamento (chegar a ser nada), a ataraxia barojiana (non sentir nada) pola dor. Secasí, a música que bule nela (a música que a sociedade coida obra do seu marido) non a deixa acougar, e cadora, en calquera sitio, estoura dentro dela. Hoxe, sentada alí, nise banco do xardinciño, experimenta, por fin, unha loaira de sosego: o sol quéntalle a faciana nun inverno chuviñento. E Julie pecha as pálpebras pra recibi–lo seu conforto. Nise intre, unha velliña eslombada achégase, amodiño, a un contendor de vidros, tenta botar unha botella baleira na mámoa de reciclaxe. Pero o burato está moi alto – ou ben ela é moi baxiña –, e a anciá non atinxe introduci–lo recipiente. Precisa que alguén a axude, mais non hai ninguén por alí. Ninguén agás Julie que, cos ollos cara dentro, ensumida na súa mágoa, non percibe a muller…

         París, novamente. Un banco, novamente. En metade da rúa. En metade da noite. Karol, un perruqueiro polaco, repousa escarranchado nil. Karol está casado cunha francesa branca, escintilante, chamada Dominique. Pero esta, so pretexto da impotencia do seu marido inmigrado, vén de inicia–lo proceso de separación (ó cal, por certo, se asoma, sen querelo, a nosa doente Julie). Karol xa non ten ren: nin muller, nin casa, nin choio, nin cartos. A igualdade que proclama a República Francesa non é igual prós cidadáns que viven nela que prós que choven de fóra. Agora, sentado alí, nise banco solitario, Karol tenta maxinar qué diaños fará coa súa vida… Nise intre, outra velliña eslombada (ou é a mesma?) achégase a un contendor de vidros pra reciclar outra botella. Esta vez, o protagonista da película si se decata da muller. O seu sufrimento non é tan grande como pra non ver os demais. Pero Karol, encerrado tamén nos seus propios problemas (“xa teño abondo co meu”) límitase a sorrir, entenrecido ante esa pobre corcovada á que lle costa un Escorial desfacerse do seu lixo…  

         Xenebra. Un teatro vermello. Coma a maioría da xente (“a xente non é tan cativa”, di ela), coma Julie e coma Karol, Valentine é unha boa persoa. Só que ela é extraordinariamente boa. Unha desas persoas inconcebibles ás que os desgrazados do mundo ollamos por enriba do ombro, coma dicindo: “Pobre parva. Pobre inxenua. Cántas hostias vas levar.” De feito, a xove modelo vén de coñecer un dises seres amargados. Un xuíz retirado, cun certo ar camusiano, que, máis que vivir, sobrevive coma un zombi. Un morto en vida que, coma il mesmo afirma, xa non quere nada nin a ninguén. A causa: unha muller que o traicionou cando il era estudante. A causa: o noxo que lle produciu a “vaidade” do seu oficio: a de arrogarse o dereito de xulgar ós demais. Valentine coida amar un fulano posesivo e ciumento que non a deixa respirar. En realidade, o amor da súa vida – porque existe, créanme, ise amor da nosa vida – vive a carón dela, crúzase con ela case que a cotío. Pero ela non o sabe. Como tampouco sabe que todo, todo ó seu redor, está interconectado por mil vencellos misteriosos (igual que as películas anteriores están ligadas a esta por unha trama causal). Grazas a iso, a ise “azar obxectivo”, a esa “xustiza poética”, cambia a vida do xuíz, cambia a vida da modelo. Nise intre de ledicia, alí, diante do teatro onde acaban de despedirse, Valentine ve achegarse unha velliña a un contendor de reciclaxe. Como nas outras ocasións, a pobre muller non é quen de introduci–la botella no burato. Mais, ó contrario que Julie e que Karol, Valentine, ó ve–la anguria desa anciá corcovada, corre a axudala. Bótalle unha man, sen máis. Sen preguntarse ónde, cándo nin por qué. Esa é a diferenza entre ela e todos nós: a súa con–fraternidade. A súa com–paixón malia a súa propia desgraza. Por iso algún día – di Krsysztof Kieslowsky, o xenial director destas tres cores humanas – Valentine será feliz.

P.S. A personaxe da anciá aparece, cando menos, noutra película de Kieslovsky, A dobre vida de Verónica, xusto a que precedeu á triloxía das cores, aínda que alí semella ter outro significado.