Cómo fala a árbore

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Pan de ánimas, Poemas propios | Posted on 29-09-2011

 

CÓMO FALA A ÁRBORE  

 

Abríndose as xemas en canal,

A fin de que a chuvia cale nela, a axude a xermolar,

 

Crecéndose cadora cara á luz, deixándose querer

Por ise intenso imán que todo o acrisola no seu cerne,

 

Abatanada polas furias que tronzan as súas gallas,

Esgazan a cortiza, arcan o seu sámago estelar,

 

A árbore

Non sabe, non pode, non quere dicir ren.

 

Tan só enraizada no silencio, no seu

Búdico silencio, se cadra renacendo, amosando mansamente

 

Unha soa flor,

Fala a árbore, e fálanos.  


 

CÓMO HABLA EL ÁRBOL  

 

Abriéndose las yemas en canal,

A fin de que la lluvia cale en él, lo ayude a retoñar,

 

Creciéndose constante hacia la luz, dejándose querer

Por ese intenso imán que todo lo acrisola allá en su centro,

 

Abatanado por las furias que tronchan sus ramajes,

Desgajan su corteza, comban su médula estelar,

 

El árbol

No sabe, no puede, no quiere decir nada.

 

Tan sólo enraizado en el silencio, en su búdico silencio,

O acaso renaciendo, mostrando mansamente

 

Una sola flor,

Habla el árbol, y nos habla.

 

Do libro Pan de ánimas,

(Edicións Xerais)

 

 

A función da Poesía

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Robert Graves | Posted on 25-09-2011

         

‹‹A función da poesía segue a ser a mesma: a invocación espiritual da Deusa. Só cambiou a aplicación. Denantes era unha advertencia de que o ser humano debía manterse en harmonía coa familia das criaturas viventes entre as cales nacera, mediante a obediencia á Dona da Casa. Agora é un recordatorio de que non tivo en conta esa advertencia, de que trastornou a Casa cos seus caprichosos experimentos, [coa súa cobiza], estragándose il mesmo e asemade arruinando á súa familia.

          A actual é unha civilización na que son deshonrados os principais emblemas da poesía. Na que a serpe, o león e a aguia corresponden á carpa circense; o boi, o salmón e o xabaril á fábrica de conservas; o cabalo e o lebreiro ás pistas de apostas; e a lubre sagrada ó serradoiro. Na que a Lúa é menosprezada coma un satélite extinto da Terra e a muller considerada coma “persoal auxiliar do Estado”. No que o diñeiro pode mercar todo agás a verdade e a todos agás ó poeta posuído pola verdade.>> (Robert Graves, A Deusa Branca)

Análise (versións galega e castelá)

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Pan de ánimas, Poemas propios | Posted on 21-09-2011

ANÁLISE

A Gonzalo Abeleira Suárez.

Toquei o sangue do meu

Pai aberto como un cadro

Clínico, un gravado imposible

De Miró ou unha lúa

Esmagada contra o teito.

Toquei o sangue do meu

Pai, furguei nil,

Debullei os seus coágulos

Un a un e mil a mil

Procurando… non sei, algo,

Algún dato, algunha voz

Que me dese

Razón de min

Dende ben lonxe.

Pero só vin sangue

Moi vello, quizais o sangue doutro

Pai máis vello, pois

Ó levalo ata os beizos

E esluílo na lingua constatei

Todas as mortes das miñas vidas,

Todas as vidas dos meus mortos.

ANÁLISIS

A Gonzalo Abeleira Suárez.

Toqué la sangre de mi padre

Abierta como un cuadro

Clínico, un grabado imposible

De Miró o una luna

Estrellada contra el techo.

Toqué la sangre de mi padre,

Hurgué en ella,

Desgrané sus coágulos

Uno a uno y mil a mil

Buscando… no sé, algo,

Algún dato, alguna voz

Que me diese

Razón de mí

Desde muy lejos.

Pero solo vi sangre

Muy vieja, quizás la sangre de otro

Padre más viejo, pues

Al llevarla hasta los labios

Y diluirla en la lengua constaté

Todas las muertes de mis vidas,

Todas las vidas de mis muertos.

Do libro Pan de ánimas

Edicións Xerais

NOTA: A frase “o sangue do meu”, coa que xogo ó longo do poema, significa, suelta, en galego, “la sangre de lo mío [de lo que es propio de mí]”.

“Non si”, de Fuso Negro, visto por Tono Galán

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Poemas propios, Tono Galán, Vídeos | Posted on 17-09-2011

 Otro vídeo impresionantemente fermoso de Tono Galán.

Gracias, Compañeiros todos!

NON SI from MrEIDANPELIS on Vimeo.

A lucidez no abismo

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña, Fotografías de meu | Posted on 05-09-2011

Veño de ver, na Fundación Luís Seoane, a exposición sobre a vida e maila obra de Lois Pereiro: unha moi fermosa homenaxe da súa familia, dos seus amigos, da súa compañeira: de todas aquelas persoas que o quixeron ata a medula. A cumprida e merecida culminación (artellada por Antón Patiño e Menchu Lamas coa axuda dos devanditos e cun gusto exquisito) da chea de actos, montaxes, libros, deuvedés… que ó longo do ano pasado festexaron o protagonista do Día das Letras Galegas 2010. Mais –lamento dicilo– a verdade é que a miña opinión verbo dil non variou despois de vela.
          Pereiro puido ser pero non chegou a ser o gran poeta que os seus compañeiros de xeración percibían nil. Pereiro (como il mesmo insinúa nun dos poemas que pode lerse e sentirse na exposición) morreu non xa demasiado novo senón antetempo. Ou sexa: sen ter vivido as experiencias axeitadas pra se superar a si mesmo como ser humano e como poeta. E coido sinceramente que a meirande parte da súa obra (sobrevalorada, ó meu xuízo, polo amor comprensible dos seus e dos poetas novos que acharon nil un guieiro certamente distinto ó resto daquela “lírica atlántica”) non perdurará como quixermos.
          Primeiro, porque boa parte dela xa estaba nalgúns outros poetas europeos da súa quinta e da súa caste (tan bos ou mellores ca il), e logo foi absorbida por algúns dises epígonos galegos que, en teoría, vivirán máis tempo ca il e, daquela, deberían chegar máis lonxe ca il. E segundo porque, como a de Eliot ou a de Pound (en pequena medida, cualitativamente falando), a obra de Pereiro está inzada de intertextualidade, e moitas das ideas, moitos dos versos que os seus amigos e seguidores admiran nela non son propiamente dil senón que están quitados doutros creadores que o lucense absorbeu con paixón, con autenticidade, non o dubido, mais sen terminar de interiorizalos e de regurxitalos doutro xeito.
          Niste senso, Pereiro non é unha excepción. Por motivos históricos, políticos e sociais sobradamente coñecidos, a poesía galega é… un outro globo inchado. Nela houbo, hai e haberá talentos (como Pereiro) entre tanta mediocridade. Pero grandes, grandes poetas (xa non digamos xenios, como Novalis ou como Plath que non pasaron dos trinta anos), houbo, hai e haberá ben poucos. (Como en todos os países e como en todas as épocas, por outra banda). E Pereiro, insisto, ó igual que outros poetas sobrevalorados por nós niste país infravalorado por nós, non se acha entre iles, penso.
          Dúas cousas, secasí, son igual de certas pra min. Unha, que Pereiro, denantes do seu pasamento, denantes desoutra nova e mellor existencia da que –oxalá– goza xa (“Transmigración”), acadou o maior grao de lucidez posible na súa situación. E outra que, grazas precisamente a esa lucidez, a esa case-madurez que achou no sufrimento, deu en escribir algúns poucos poemas, algúns poucos textos que, abofé, van gañando forza – e razón, cánta razón– co tempo.

Addendum: un exemplo concreto da “cegueira pasional” (chamémola así) que adoita darse en certos circos intelectuais galegos. Un dos mores especialistas en Rosalía de Castro afirmou aí atrás, no suplemento literario de La Voz de Galicia, que a súa obra –e máis concretamente En las orillas del Sar– foi a máis moderna e avanzada da súa época. “Mesmo por riba da de Arthur Rimbaud, Walt Whitman ou Emily Dickinson”. Afirmación que, a todas luces, é un despropósito indefendible.

Foto: “Homenaxe a Lois Pereiro nun monte sacro”, de Xoán Abeleira.

Carpas

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Animais Animais, Fotos alleas, Poemas propios | Posted on 03-09-2011

Por unha presada de rafas

 

Emerxen desa verde opacidade

Dise bulleiro onde podrecen

Os refugallos do mundo

 

Por unhas rafas de nada

 

Arremuíñanse furiosas

Na beira do estanque

Non pra saciaren senón

Máis ben pra alimentaren

O seu círculo de apetitos

 

Asomando canto poden

Os corpos grises e graxos

Un envurullo de escamas

No que o sol non escintila

 

Arrebólannos suplicantes

Os seus dous punzóns obtusos

Mentres boquean e boquean

Coma presas da asfixia

 

Os cativos fítanas

Entre arrepiados e pampos

Ou ben ás veces recréanse

Na súa violenta anguria

Cuspíndolles no lombo

Guindándolles pedras

 

Por fin

Cando o delirio conclúe

E só resta na auga

Unha marusía confusa

Fican un intre rebuscando

Ó garete

 

Ata que a mesma negrume

Da que xurdiran denantes

As engule de novo

Devolvéndoas ó fondo

 

(Castelán)

CARPAS

 

Por un puñado de migas

 

Emergen de esa verde opacidad

De ese limo donde se pudren

Los excrementos del mundo

 

Por unas migas de nada

 

Se arremolinan furiosas

A orillas del estanque

No para saciar sino

Más bien para alimentar

Su círculo de apetitos

 

Asomando cuanto pueden

Los cuerpos grises y grasos

Un revoltijo de escamas

En el que el sol no resplandece

 

Nos lanzan suplicantes

Sus dos punzones obtusos

Mientras boquean y boquean

Como presas de la asfixia

 

Los niños las contemplan

Entre aterrados y atónitos

O bien a veces se recrean

En su violenta angustia

Escupiéndoles en el lomo

Arrojándoles piedras

 

Por fin

Cuando el delirio concluye

Y sólo resta en el agua

Una marea confusa

Permanecen un instante

Rebuscando a la deriva

 

Hasta que la misma negrura

De la que habían surgido

Las engulle de nuevo

Devolviéndolas al fondo

 

(Do libro Animais Animais.

Foto: Almudena Nicás)