A lucidez no abismo

Posted by Xoán Abeleira | Posted in Artigos de La Opinión de A Coruña, Fotografías de meu | Posted on 05-09-2011

Veño de ver, na Fundación Luís Seoane, a exposición sobre a vida e maila obra de Lois Pereiro: unha moi fermosa homenaxe da súa familia, dos seus amigos, da súa compañeira: de todas aquelas persoas que o quixeron ata a medula. A cumprida e merecida culminación (artellada por Antón Patiño e Menchu Lamas coa axuda dos devanditos e cun gusto exquisito) da chea de actos, montaxes, libros, deuvedés… que ó longo do ano pasado festexaron o protagonista do Día das Letras Galegas 2010. Mais –lamento dicilo– a verdade é que a miña opinión verbo dil non variou despois de vela.
          Pereiro puido ser pero non chegou a ser o gran poeta que os seus compañeiros de xeración percibían nil. Pereiro (como il mesmo insinúa nun dos poemas que pode lerse e sentirse na exposición) morreu non xa demasiado novo senón antetempo. Ou sexa: sen ter vivido as experiencias axeitadas pra se superar a si mesmo como ser humano e como poeta. E coido sinceramente que a meirande parte da súa obra (sobrevalorada, ó meu xuízo, polo amor comprensible dos seus e dos poetas novos que acharon nil un guieiro certamente distinto ó resto daquela “lírica atlántica”) non perdurará como quixermos.
          Primeiro, porque boa parte dela xa estaba nalgúns outros poetas europeos da súa quinta e da súa caste (tan bos ou mellores ca il), e logo foi absorbida por algúns dises epígonos galegos que, en teoría, vivirán máis tempo ca il e, daquela, deberían chegar máis lonxe ca il. E segundo porque, como a de Eliot ou a de Pound (en pequena medida, cualitativamente falando), a obra de Pereiro está inzada de intertextualidade, e moitas das ideas, moitos dos versos que os seus amigos e seguidores admiran nela non son propiamente dil senón que están quitados doutros creadores que o lucense absorbeu con paixón, con autenticidade, non o dubido, mais sen terminar de interiorizalos e de regurxitalos doutro xeito.
          Niste senso, Pereiro non é unha excepción. Por motivos históricos, políticos e sociais sobradamente coñecidos, a poesía galega é… un outro globo inchado. Nela houbo, hai e haberá talentos (como Pereiro) entre tanta mediocridade. Pero grandes, grandes poetas (xa non digamos xenios, como Novalis ou como Plath que non pasaron dos trinta anos), houbo, hai e haberá ben poucos. (Como en todos os países e como en todas as épocas, por outra banda). E Pereiro, insisto, ó igual que outros poetas sobrevalorados por nós niste país infravalorado por nós, non se acha entre iles, penso.
          Dúas cousas, secasí, son igual de certas pra min. Unha, que Pereiro, denantes do seu pasamento, denantes desoutra nova e mellor existencia da que –oxalá– goza xa (“Transmigración”), acadou o maior grao de lucidez posible na súa situación. E outra que, grazas precisamente a esa lucidez, a esa case-madurez que achou no sufrimento, deu en escribir algúns poucos poemas, algúns poucos textos que, abofé, van gañando forza – e razón, cánta razón– co tempo.

Addendum: un exemplo concreto da “cegueira pasional” (chamémola así) que adoita darse en certos circos intelectuais galegos. Un dos mores especialistas en Rosalía de Castro afirmou aí atrás, no suplemento literario de La Voz de Galicia, que a súa obra –e máis concretamente En las orillas del Sar– foi a máis moderna e avanzada da súa época. “Mesmo por riba da de Arthur Rimbaud, Walt Whitman ou Emily Dickinson”. Afirmación que, a todas luces, é un despropósito indefendible.

Foto: “Homenaxe a Lois Pereiro nun monte sacro”, de Xoán Abeleira.

Comments:

(1)A lucidez no abismoThere are Comments for the